Ta strona korzysta z plików cookies, zgodnie z Polityką Cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na działanie plików cookies, w zakresie zgodnym z bieżącymi ustawieniami Twojej przeglądarki internetowej. Kliknij przycisk "Polityka cookies" aby zapoznać się z jej treścią lub przycisk "Zamknij" aby ta informacja nie pojawiała się więcej.

Artykuły

Na czym bazuje współczesna archeologia?

  •  Publikacja 12 listopada 2025 roku

Archeologia wielu osobom wciąż kojarzy się z postaciami rodem z filmów przygodowych oraz gier – np. z Indianą Jonesem czy Larą Croft. Jednak rzeczywistość tej dziedziny jest znacznie bardziej skomplikowana i fascynująca. To nie tylko poszukiwanie zaginionych zabytków czy starożytnych skarbów, ale przede wszystkim nauka o przeszłości człowieka, oparta na badaniu materialnych pozostałości jego działalności - od małych fragmentów ceramiki po monumentalne budowle.

Archeologia jako nauka zajmuje się odkrywaniem, dokumentowaniem i analizą śladów dawnych kultur, tak aby najdokładniej zrekonstruować sposób życia, wierzenia, gospodarkę czy relacje społeczne ludzi sprzed stuleci. Badania obejmuje zarówno stanowiska pradziejowe, jak i nowożytne, prowadzone w terenie (archeologiczne badania wykopaliskowe), oraz w laboratoriach, pracowniach czy muzeach, gdzie analizuje się pozyskane materiały.

Współczesny archeolog nie ogranicza się już do tradycyjnych narzędzi, takich jak łopata, szpadel czy pędzelek. Do jego dyspozycji pozostają dziś zaawansowane technologie: tachimetry, skanery laserowe, drony, systemy fotogrametryczne oraz GPS. Nowoczesna archeologia to również wykorzystanie digitalizacji w formie 3D, która pozwala nie tylko rejestrować, ale też analizować znaleziska z ogromną dokładnością. Coraz większą rolę odgrywają także metody nieinwazyjne, takie jak geofizyka, lidar czy analiza zdjęć satelitarnych, umożliwiające odkrywanie struktur ukrytych pod ziemią bez konieczności ich niszczenia oraz rozkopywania.

Każda nowinka technologiczna, jeśli tylko może mi pomóc w lepszym zrozumieniu i dokumentacji przeszłości, znajduje swoje zastosowanie w badaniach archeologicznych. Dlatego uważam, że dzięki temu archeologia staje się dziedziną interdyscyplinarną, łączącą tradycyjne metody eksploracji i analizy z najnowszymi osiągnięciami nauki i techniki – od antropologii, po geologię, chemię i informatykę.

Dziś wyzwaniem z jakim mierzę się jako archeolożka, są nie tylko pojedyncze znaleziska, lecz także zabytki masowe- ogromne ilości materiałów, które wymagają systematycznej analizy i interpretacji w szerokim kontekście kulturowym i stratygraficznym. Archeologia nie jest dla mnie jedynie nauką o przeszłości – to również refleksja nad pamięcią, dziedzictwem oraz sposobami ich ochrony i dokumentacji dla przyszłych pokoleń.

Autorka tekstu, Zorjana Polenik est absolwentką Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, archeolożką i wschodnioznawczynią. Od ponad piętnastu lat zajmuje się rekonstrukcją historyczną i popularyzacją archeologii eksperymentalnej. Obecnie pracuje jako adiunkt w Dziale Dokumentacji Muzeum Mikołaja Kopernika we Fromborku.

Media społecznościowe

Dane rejestrowe

KRS: 0001107452
NIP: 5821636836
REGON: 528726640

Dane teleadresowe

Fundacja Copernicus
Elbląska 42
14-530 Frombork
 +48 661 965 088
 kontakt@fundacjacopernicus.org
 fundacjacopernicus.org
Wszelkie prawa zastrzeżone.   Polityka cookies   Polityka prywatności  
Realizacja serwisu BSCG sp. z o.o.