Ta strona korzysta z plików cookies, zgodnie z Polityką Cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na działanie plików cookies, w zakresie zgodnym z bieżącymi ustawieniami Twojej przeglądarki internetowej. Kliknij przycisk "Polityka cookies" aby zapoznać się z jej treścią lub przycisk "Zamknij" aby ta informacja nie pojawiała się więcej.
W świecie pełnym technologii, ogromnej ilości informacji i rosnącej liczby specjalizacji może wydawać się, że filozofia to odległa, niemal muzealna dziedzina. Po co nam dzisiaj filozofia? Czy w ogóle ma jeszcze sens? Paradoksalnie – właśnie teraz potrzebujemy jej bardziej niż kiedykolwiek. Filozofia nie jest bowiem nauką o „abstrakcyjnych problemach”, lecz narzędziem do lepszego rozumienia siebie, świata i innych ludzi.
Odkąd pamiętam zadawałam sobie najstarsze filozoficzne pytanie: Kim jestem i po co tu jestem? Te pytanie prędzej lub później rodzi się w umyśle każdego człowieka.
Filozofia jest jedną z najstarszych form ludzkiej refleksji i jednocześnie jedną z najbardziej fundamentalnych. Jej zadaniem nie jest dostarczanie technicznych rozwiązań ani gromadzenie danych, lecz próba zrozumienia, co te dane znaczą i jaką rolę pełnią w ludzkim życiu. Filozofia pyta o to, co dla człowieka najważniejsze: o naturę świata, sens poznania, podstawy moralności i miejsce człowieka we wszechświecie.
Pierwszym obszarem jej zainteresowania jest metafizyka, która stawia pytania o to, co naprawdę istnieje. To ona bada naturę czasu, przestrzeni, przyczynowości czy wolnej woli. Drugi filar stanowi epistemologia, czyli teoria poznania – refleksja nad tym, czym jest wiedza i jak odróżnić ją od opinii. W świecie pełnym informacji to właśnie epistemologia pozwala zachować zdolność krytycznego myślenia.
Filozofia zajmuje się także etyką, której celem jest zrozumienie, jak należy postępować. To tu powstają pytania o dobro, zło, odpowiedzialność i konsekwencje naszych czynów. Wraz z etyką rozwija się aksjologia, badająca szerzej naturę wartości – nie tylko moralnych, ale również estetycznych czy społecznych.
Choć filozofia bywa kojarzona z abstrakcyjnymi rozważaniami, jej znaczenie jest głęboko praktyczne. Pozwala człowiekowi zrozumieć samego siebie, swoje wartości i świat, w którym żyje. Uczy stawiać pytania, zamiast bezrefleksyjnie przyjmować odpowiedzi. Jak zauważył Sokrates, „życie niebadane nie jest warte przeżycia” – i właśnie to badanie, uważne i krytyczne, stanowi istotę filozofowania.
Jestem przekonana, że współczesna młodzież, dorastając w świecie pełnym zmian, presji, sprzecznych informacji i nowych wyzwań, szczególnie potrzebuje refleksji i analizy, które oferuje filozofia. Jako pedagożka doskonale wiem, że okres dojrzewania to jeden z najważniejszych i jednocześnie najbardziej wymagających etapów życia. To właśnie wtedy nastolatki intensywnie kształtują swoją tożsamość, system wartości i sposób rozumienia świata. Filozofia pozwala im zatrzymać się na chwilę, przyjrzeć własnym emocjom, motywacjom i decyzjom.
Podczas moich spotkań z młodymi ludźmi coraz częściej dostrzegam, że samo przekazywanie wiedzy encyklopedycznej nie wystarcza. Coraz większego znaczenia nabierają umiejętności samodzielnego myślenia, rozpoznawania własnych wartości, radzenia sobie z emocjami oraz budowania odpowiedzialnej postawy wobec siebie i otoczenia. Właśnie w tym miejscu filozofia staje się niezwykle cennym narzędziem wspierającym osobisty rozwój młodych ludzi.
Autorka tekstu, Marta Jowita Oświecińska jest absolwentką Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie. Pedagożka, mediatorka rodzinna i ambasadorka Porozumienia bez Przemocy.